குவெட்டா: நீதிமன்றத்தில் தங்களுக்காகப் பேச ஒருவர் கிடைப்பாரா என்ற ஏக்கத்துடன் நிற்பவர்களுக்கு, பாகிஸ்தானைச் சேர்ந்த வழக்கறிஞர் ஜலீலா ஹைதர் நம்பிக்கையாக இருக்கிறார். சிறுபான்மையினர், பெண்கள், அகதிகள் மற்றும் திருநங்கைகளுக்காக இலவச சட்ட உதவி வழங்கும் இவருக்கு, செப்டம்பர் 30 அன்று அறிவிக்கப்பட்ட 2026ஆம் ஆண்டுக்கான ரைட் லைவ்லிஹுட் விருது வழங்கப்படவுள்ளது. ஒடுக்குமுறைகளை எதிர்த்து மக்களின் உரிமைகளுக்காக உழைத்ததே இந்த அங்கீகாரத்திற்குக் காரணம். Right Livelihood
ஆபத்தான வழக்குகளுக்கும் ஒரு வழக்கறிஞர்
பாகிஸ்தானின் பலூசிஸ்தான் பகுதியில் வாழும் ஹசாரா சமூகத்தின் முதல் பெண் வழக்கறிஞர் ஜலீலா ஹைதர். இன அடையாளம், மதம் மற்றும் பாலினம் காரணமாகப் புறக்கணிக்கப்படுபவர்களுக்கு சட்டத்தின் துணையுடன் பாதுகாப்பைப் பெற்றுத்தருவது அவரது பணியின் மையமாக உள்ளது.
ஆபத்தானவை அல்லது வருமானம் கிடைக்காதவை என்று பிறர் ஏற்கத் தயங்கிய வழக்குகளை அவரது சட்ட நிறுவனம் எடுத்துக்கொண்டுள்ளது. விருது அமைப்பின் தகவலின்படி, அந்த நிறுவனம் 7,000க்கும் மேற்பட்ட வழக்குகளைக் கையாண்டுள்ளது. பயணத் தடைகளை எதிர்கொண்ட 600 மனித உரிமைப் பாதுகாவலர்கள் மற்றும் அரசியல் செயற்பாட்டாளர்களின் நடமாட்ட உரிமையை மீட்டுத்தரவும் உதவியுள்ளது.
நீதிமன்றத்தைக் கடந்த போராட்டம்
ஹசாரா சமூகத்தினர் குறிவைத்துக் கொல்லப்படுவதற்கு எதிராக, 2018ஆம் ஆண்டு ஏழு நாள் உண்ணாவிரதப் போராட்டத்தை ஜலீலா முன்னெடுத்தார். பெண்கள் தலைமையில் நடைபெற்ற அந்தப் போராட்டம், பாகிஸ்தான் ராணுவத் தலைமை நேரடியாகப் பேச்சுவார்த்தை நடத்தும் அளவுக்கு கவனம் பெற்றது.
சமூகத்தினருக்குப் பாதுகாப்பு கோரிய அந்த நடவடிக்கை, தொடர்ந்து நடைபெற்ற தாக்குதல்கள் குறைவதற்கு உதவியதாக ரைட் லைவ்லிஹுட் அமைப்பு குறிப்பிடுகிறது. சட்ட உதவியுடன் பொதுவெளிப் போராட்டத்தையும் இணைத்து மாற்றத்தை ஏற்படுத்தியவர் என்ற அடையாளம் அவருக்கு உருவானது.
400 பெண்களுக்கு வாழ்வாதாரம்
நீதியைப் பெற்றுத்தருவதுடன் பொருளாதாரச் சுதந்திரத்தையும் உருவாக்க வேண்டும் என்ற நோக்கில், ஜலீலா ‘We the Humans’ அமைப்பை நிறுவினார். பயங்கரவாதத் தாக்குதல்களில் கணவர்களை இழந்த 400 ஹசாரா பெண்களுக்கு கம்பள நெசவுப் பணி மூலம் வாழ்வாதார வாய்ப்புகளை அந்த அமைப்பு வழங்குகிறது.
குழந்தைப் பராமரிப்பு, குழந்தைகளின் கல்வி, பெரியவர்களுக்கான எழுத்தறிவுப் பயிற்சி மற்றும் மனநல ஆதரவு ஆகியவையும் அதன் பணிகளில் இடம்பெறுகின்றன. குடும்பத்தின் வருமானத்தையும் அடுத்த தலைமுறையின் கல்வியையும் ஒன்றாகக் கவனிக்கும் முயற்சியாக இது அமைந்துள்ளது.
பெண்களின் உரிமைக்காகத் தொடரும் பணி
விவாகரத்து, குழந்தைப் பாதுகாப்பு மற்றும் சொத்துரிமை தொடர்பான வழக்குகளில் பெண்களுக்கு இலவச சட்ட உதவி வழங்குகிறார். கட்டாயத் திருமணம் மற்றும் ‘கௌரவம்’ என்ற பெயரில் நடைபெறும் கொலைகளுக்கு எதிராகவும் செயல்படுகிறார். 2025ஆம் ஆண்டில் மட்டும் பலூசிஸ்தானில் இவ்வாறு கொல்லப்பட்ட 30 பெண்கள் தொடர்பான வழக்குகளில் அவர் வாதாடியதாக விருது அமைப்பின் வாழ்க்கைக் குறிப்பு தெரிவிக்கிறது.
அச்சுறுத்தல்களுக்கு இடையிலும் அடுத்தவருக்காக
தடுப்புக் காவல், இணையவழித் துன்புறுத்தல் மற்றும் கொலை மிரட்டல்களை எதிர்கொண்டபோதும் ஜலீலா தனது பணியைத் தொடர்கிறார். 2016ஆம் ஆண்டு சக வழக்கறிஞரின் மரணத்துக்கு அஞ்சலி செலுத்தச் சென்ற இடத்தில் நிகழ்ந்த குண்டுவெடிப்பிலிருந்தும் அவர் உயிர்தப்பியுள்ளார்.
ஒடுக்கப்பட்ட சமூகத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண், மற்ற சமூகங்களின் உரிமைகளுக்காகவும் நிற்பதுதான் அவரது பணியின் தனிச்சிறப்பு. அந்தப் பங்களிப்பையே ரைட் லைவ்லிஹுட் அமைப்பு இந்த ஆண்டு அங்கீகரித்துள்ளது. நீதியை அணுக முடியாதவர்களுக்கும் வாழ்வாதாரத்தை இழந்தவர்களுக்கும் தொடர்ந்து துணை நிற்பது ஜலீலாவின் சாதனை.